073 689 85 27 contact@sezw.nl

Blog: Verleiden van Amsterdamse ouderen in de eerste lijn gaat niet in één dag – Sabina Mak

‘Neem deze hulp gewoon aan’, schreeuwt alles in mij terwijl ik luister naar een gesprek tussen de praktijkondersteuner-ouderen (POH-O) en een uiterst kwetsbare dame van ver in de tachtig. We zitten met z’n drieën aan een grote tafel in haar woonkamer in Buitenveldert. Overal waar ik kijk, hangen post-its met zelf opgeschreven reminders.

Vlak voor de feestdagen liep ik twee dagen mee met een wijkverpleegkundige en een POH-O. Dit om – als projectleider in de eerstelijn – een beter beeld te krijgen van wat zij doen voor de groeiende groep thuiswonende kwetsbare ouderen in Amsterdam. De meeste van deze ouderen hebben vaak een vorm van zorg en ondersteuning nodig. Niet te vroeg, maar zeker ook niet te laat. Als ik terugblik op deze meeloopdagen, denk ik daarom direct aan de professionele benadering van de praktijkondersteuner tijdens dat gesprek in Buitenveldert. Waar ik deze vrouw zou overladen (en waarschijnlijk afschrikken) met informatie over wat wijkzorg voor haar kan betekenen, richtte de praktijkondersteuner zich in het gesprek eerst op de vertrouwensrelatie en de hoogst noodzakelijke ondersteuning. ‘De rest komt later wel’, zegt ze op de fiets terug tegen me.

Zij heeft een dergelijke situatie natuurlijk vaker meegemaakt. Deze ouderen laten zich, na tientallen jaren van zelfstandigheid, niet zomaar vertellen wat jij denkt dat zij nodig hebben. Hen moet je langzaam zien te verleiden om enige hulp aan te nemen. Zo ook bij deze vrouw uit Buitenveldert. Vertrouwen geven en “verleiden”, zijn twee belangrijke eigenschappen die ik tijdens die dagen bij beide professionals heb gezien. Verder merkte ik ook hoe belangrijk het is dat zij de belangrijke spelers in de wijk op het gebied van zorg en welzijn goed kennen (zoals de ouderenadviseur, de welzijnscoach, de huisarts, de specialist ouderengeneeskunde, etc.), en visa versa, om uiteindelijk de meest optimale en passende zorg en ondersteuning te kunnen bieden.

Dat is hard nodig, want de realiteit is dat deze groep ouderen groeit en een steeds complexere hulpvraag heeft. Door hier nog niet voldoende op te anticiperen, komen er te veel ouderen – herhaaldelijk – op spoedeisende hulpen terecht. Een groot probleem voor de capaciteit in de ziekenhuizen, en verschrikkelijke gebeurtenissen voor de betreffende ouderen en hun omgeving.

Ik heb gezien dat o.a. de POH-ouderen daar in Amsterdam een belangrijke schakel in zijn. Komende drie jaar (tot 2021) wordt de POH-ouderen voor alle Amsterdamse huisartsen gelukkig gefinancierd door Zilveren Kruis.

Een Amsterdamse oudere verleid je namelijk niet in één dag…

Auteur: Sabina Mak (projectleider Beter Oud in Amsterdam, adviseur bij Elaa)

Deze blog is geschreven in december 2016 toen het project Beter Oud in Amsterdam, gericht op het verbeteren van integrale eerstelijns Ouderenzorg in Amsterdam, net was gestart. In 2018 is het project succesvol afgerond en de komende jaren zetten de Amsterdamse huisartsenorganisaties (Alliantie Huisartsen Amsterdam genoemd) zich, met ondersteuning vanuit Elaa, in om de bouwstenen uit het programma Beter Oud in Amsterdam in vrijwel alle Amsterdamse huisartsenpraktijken te implementeren. Onderdeel van het implementatieprogramma is de inzet van de POH-Ouderen. De komende drie jaar ondersteunt Zilveren Kruis de inzet van een POH-Ouderen in alle Amsterdamse huisartsenpraktijken.

Voor deze nieuwe publicatie heeft Sabina haar blog iets aangepast

Blog: Leefplezier, relaties en verhalen – Friso Gosliga

Toen iemand me laatst vroeg wat mijn meest positieve of negatieve ervaring in de ouderenzorg was, moest ik wel even nadenken. Als veertiger heb ik zelf geen directe ervaring als bewoner van een instelling, dus gingen mijn gedachten al snel over mijn vader, die – zeker in de laatste weken van zijn leven – fantastisch en liefdevol werd verzorgd. De beelden en verhalen die naar boven komen als ik daaraan denk, gaan bijna allemaal over verlangens, wensen en persoonlijk contact. Zijn favoriete maaltijd die nog een keer werd bereid, mijn kinderen die stiekem veel langer mochten blijven dan officieel toegestaan en de verzorgenden die zoveel van hun eigen persoonlijkheid in hun werk legden en onze familie enorm tot steun waren. Als het op leefplezier aankomt zijn dat uiteindelijk de zaken die blijven hangen, de ervaringen waar het voor mensen echt om gaat.

Toch weet ik bijna zeker dat die mooie ervaringen destijds op geen enkele manier zijn gebruikt om van te leren. Niet door de professionals zelf, niet door de instelling en zeker niet door de vele partijen die wettelijk allemaal iets moeten vinden van de zorg. We lijken als samenleving wel bang geworden van de subjectieve werkelijkheid en zoeken daarom liever naar ‘objectieve’ gegevens. Maar de geweldige zorg voor mijn vader is niet terug te vinden in de gewichtstabellen, voedingsschema’s en vinklijsten voor medicijnen. Die registraties zijn belangrijk, maar ze brengen de essentie van persoonsgerichte zorg natuurlijk niet in beeld.

Daarom was ik zo blij toen ik betrokken raakte bij het project ‘Leefplezierplan voor de zorg’ van Leyden Academy. Onder leiding van prof. dr. Joris Slaets is bij elf zorginstellingen onderzocht wat er gebeurt als medewerkers de ruimte krijgen om zorg te bieden vanuit het hart en de relatie met de bewoners centraal te stellen, in plaats van te focussen op regels en registraties. In het project hebben we hele mooie dingen zien gebeuren rondom de verlangens en het leefplezier van bewoners. Daarnaast hebben we in het project geleerd dat het delen van de verhalen over deze ervaringen en het reflecteren daarop helpt om samen het goede te doen.

Steeds meer mensen beseffen dat persoonlijke ervaringen van bewoners, belangrijke anderen en medewerkers van groot belang zijn voor het in kaart brengen van kwaliteit van zorg. Zowel het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg als het onlangs verschenen rapport ‘Blijk van vertrouwen’ van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving legt de nadruk op het leren van ervaringen en het gebruik van ervaringen voor verantwoording van kwaliteit. De vraag is alleen hoe je dat in de praktijk kunt brengen.

Dat is precies de vraag die we vanuit Leyden Academy met een team onder leiding van dr. Josanne Huijg en ondergetekende de komende twee jaar in de praktijk gaan proberen te beantwoorden. Het is het ontbrekende stukje van de puzzel: eerst op teamniveau leren van de ervaringen die ertoe doen, vervolgens op instellingsniveau beleid maken op basis van diezelfde ervaringen en uiteindelijk ook de zorgkantoren en inspecties hierbij betrekken. En dat alles zonder eerst weer een vertaalslag naar nietszeggende cijfers te moeten maken. Een hele uitdaging, maar we gaan hem met plezier aan in samenwerking met de teams van twee zorginstellingen.

Op het congres ‘Een nieuwe generatie ouderenzorg’ vertellen we meer over ons project en proberen we ook alvast een praktisch voorproefje te geven van wat we gaan doen. We hopen natuurlijk dat u dat samen met ons komt ervaren!

 

 

Streven naar geluk bij mensen met dementie

Streven naar geluk bij mensen met dementie

Vanuit zijn passie voor de zorg én de oudere medemens (met dementie) zet Teun Toebes (19) zich in voor de momenten van geluk.
Op 17-jarige leeftijd werd Toebes, tijdens een stage vanuit de opleiding tot hbo-verpleegkundige, compleet verrast door de ouderenzorg. Inmiddels werkt hij bijna twee jaar met veel plezier in een verpleeghuis. Naast het werk en de opleiding tot hbo-verpleegkundige besteedt hij zijn ‘vrije tijd’ aan zijn eigen concept gericht op de (ouderen)zorg; STEUN en toeverlaat (@teunentoebespraat).

Passie
Vanuit zijn passie voor ouderen maakt hij video’s over hen en alles hieromheen. Hiermee zet hij zichzelf in als stem voor de ouderen (met dementie). Toebes lacht als hij over zijn ervaringen praat: “Het meest waardevol vind ik de stralende gezichten en ondeugd van mensen. Die (kleine) momenten van geluk, daar doe ik het voor. Ik wil mensen op een positieve manier blijven prikkelen.”
Toebes omschrijft het omgaan met ouderen (met dementie) als verrijking van zijn leven. Dagelijks ervaart hun hoe veel raakvlakken er zijn en dat iedere geest iets jongs bij zich blijft dragen.

“Zorg en welzijn is mij wél een zorg”
Deze kernzin draagt Toebes met zich mee. Hij organiseert onder andere activiteiten die het welzijn van mensen bevordert, waaronder de silent disco. Hierover maakte hij een video en deze is inmiddels ruim 150 duizend keer bekeken. Toebes vindt dat er meer oog mag zijn voor het welzijn van de mensen. Humor, persoonlijkheid en gewoon menselijk contact zet mensen in hun kracht. De aandacht die tegenwoordig als ‘extraatje’ wordt gezien, zal dit niet moeten zijn. Het is doodnormaal om aandacht voor elkaar te hebben.

Kritische blik
“Alle zorgverleners zetten zich dagelijks zó hard in voor de medemens, maar er zijn ook nog struikelpunten in het steunsysteem. Deze leg ik bloot en hoop hiermee een positieve bijdrage te kunnen leveren aan de zorg.” Zo heeft hij een video gemaakt over het bespreekbaar maken van intimiteit en seksualiteit en bracht hij het tekort aan crisisbedden in beeld. Een tekort dat mensonwaardig is.

Doel
Op de vraag wat zijn doel is antwoord Toebes: “Dat ouderen op een waardige en gepassioneerde manier oud mogen worden. Meer persoonlijkheid en uitgaan van iemands kracht. Normaliseer.”

Wil jij Toebes volgen?
Dat kan op social media via STEUN en toeverlaat (@teunentoebespraat) en via s-teun.nl.

Nieuwe vormen van wonen

Nieuwe vormen van wonen

Het beleid richt zich op langer zelfstandig thuis blijven wonen, ook als beperkingen toenemen en bij dementie. Dan moeten er ook voldoende geschikte woningen in de wijk zijn, los of geschakeld. Er is steeds meer bekend over hoe de inrichting van woning en woonomgeving effect heeft op mensen met dementie.
Hierbij kan een voorbeeld worden genomen aan de verpleeghuizen van tanteLouise als het gaat om nieuwe ideeën voor de inrichting van woningen en woonomgevingen. TanteLouise past al vele theorieën op dit gebied toe in haar verpleeghuizen.
Daarbij maakt tanteLouise ook steeds meer gebruik van vrijheidsbevorderende zorgdomotica voor meer levensplezier en woongenot. De volgende stap is om de ervaringen die zij hebben opgebouwd nu naar de mensen thuis te brengen.

Laat u inspireren door o.a. het nieuwe project van tante Louise – Hof van Nassau.
De nieuwbouw van verpleeghuis Hof van Nassau ademt met zijn aaneenschakeling van kleurrijke en karakteristieke kadewoningen de sfeer van een gezellige wijk. Wat maakt Hof van Nassau zo bijzonder:
Bewoners – in welk stadium van dementie ook – die binnen Hof van Nassau wonen krijgen maximale vrijheid, tenzij er gegronde redenen zijn om te kaderen
– Alles is er op gericht om bewoners actief de binnentuin te laten bezoeken, waar verschillende elementen aanwezig zijn die een ‘prikkeling’ uitlokken.

Tijdens de middagsessie ‘Nieuwe vormen van Wonen’ hoort u meer over Hof van Nassau en andere initiatieven. Wilt u de aanbouw van Hof van Nassau ervaren? Kijk dan de video: https://youtu.be/wgN5YVkHwNI